Ontwikkelingen binnen de IT hebben een steeds grotere invloed op het werkveld van de accountant

Anno 2019 kunnen we één ding stellen: technologische ontwikkelingen en accountancy zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. IT-oplossingen volgen elkaar in rap tempo op, soms zelfs zo snel dat de mkb-accountant er (nog) niet of nauwelijks bekend mee is, zo bleek onlangs uit onderzoek van de NBA.

Vorig jaar gingen we al in gesprek met Jan van Ginkel over deze ontwikkelingen en de invloed ervan op het vak. De vraag is dan ook niet óf digitalisering verweven is met accountancy, maar hoe dit gebeurt. Om hier (nog) meer over te weten te komen, spraken we binnen Lansigt – aan de hand van een aantal stellingen – met drie mannen die hier kijk op hebben: Gerard Adriaanse RA (partner), Jamie Tirion (Gevorderd Assistent Accountant) en Jan van Ginkel RA (partner). Dit is het eerste deel in deze blogreeks.

“Dankzij de ontwikkelingen zitten er juist veel kansen voor de accountant aan de advieskant."

Stelling: IT-ontwikkelingen maken het werkveld van de accountant steeds breder

Jamie: “Ik heb het gevoel dat de standaard controleprogramma’s de afgelopen twintig jaar min of meer vastgeroest zijn: het bestaan van de debiteuren wordt heel eenvoudig gecontroleerd met een afloopcontrole op basis van een steekproef en dat is het. Ondertussen is er steeds meer mogelijk geworden en willen we steeds meer gaan doen. Dat betekent dat de accountant nieuw gereedschap heeft, waarmee hij de controle efficiënter kan maken.”

Jan: “Je moet deze ontwikkelingen en verhoudingen zien als een dynamisch begrip. Als er meer kan, nemen de verwachtingen toe en blijf je achter de feiten aanlopen. Je moet jezelf ook afvragen: ‘kunnen wij wel doen wat men denkt dat we moeten doen?’ Op een zeker moment zijn accountants ‘ineens’ overal verantwoordelijk voor. Die moeten daarom ook sterker optreden richting toezichthouders en aangeven dat iets niet op hun bordje ligt. Straks krijg je zoveel informatie dat de Belastingdienst gaat verwachten dat, als er bij een controleklant douanerechten worden afgetikt, de accountant daar dan alles van af weet. Misschien is dat op een gegeven moment ook wel zo – en dán moeten we gaan nadenken over hoe we daarmee omgaan.”

Gerard: “Dankzij de ontwikkelingen zitten er juist veel kansen voor de accountant aan de advieskant. Bijvoorbeeld: hoe kun je data ontsluiten voor een klant en hoe kun je ze daarmee verder helpen? Daar zitten veel grote kansen, daar ben ik van overtuigd. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor process mining – daar doen wij nu (nog) niks mee. Daarmee kun je een blauwdruk krijgen van hoe processen binnen de organisatie lopen. Dat biedt enorme kansen op het gebied van efficiency: als je bijvoorbeeld ziet dat een inkooporder voortdurend omdraait, voordat het eindelijk een échte order wordt óf wanneer blijkt dat er veel tijdverlies in een proces zit, omdat er veel mensen bij betrokken zijn, dan kun je dat hiermee inzichtelijk maken.”

"De menselijke factor blijft wel heel relevant."

Stelling: IT gaat de accountancysector niet fundamenteel veranderen

Gerard: “De verandering is juist al in volle gang.  Er wordt bijvoorbeeld al heel veel met data-analyse gedaan. Bij grote kantoren wordt dat al ver doorgevoerd, maar wij zijn er ook flink mee bezig.”

Jamie: “We gaan goed mee op het gebied van efficiënte automatische controles op IT-systemen en databases. Daar weten we wel raad mee – zij het in combinatie met de juiste externe hulp. Heb je het over onderwerpen als machine learning en AI, dat zijn wel nog zaken die bij Lansigt in de kinderschoenen staan. Overigens is dat wel de volgende stap.”

Jan: “Je moet je voorstellen dat bij het vraag- en antwoordenspel dat je loslaat op een database met heel veel klantdata, je min of meer automatisch gaat controleren. De menselijke factor blijft daarin wel heel relevant. Het zal namelijk heel veel informatie opleveren, maar je zal nog steeds je professional judgement moeten inzetten om te bepalen wat je er voor de klant mee moet en kunt. Jouw eigen beoordelingsvermogen wordt daarbij belangrijker; je krijgt tenslotte zoveel meer afwegingen dat je moet gaan bedenken wat je ermee moet. IT heeft dus echt een enorme invloed.”

In de volgende blog spreken de mannen verder over deze invloed op het vak, onder meer over de mogelijkheden die Power BI biedt.